Harmonia Wisdom
Polski

Zapytaj myśliciela.

Wybierz pytanie i przeczytaj, co o tym pisali dawni myśliciele, wraz ze źródłem.

To fragmenty z dzieł myślicieli, nie porady.

Wybierz pytanie

Liczba fragmentów: 31

Bądź podobny do przylądka, o który nieustannie rozbijają się fale; a on stoi i wokół niego uspokaja się wezbrana woda.

Marek Aureliusz · Rozmyślania · Księga IV, ustęp 49

W języku oryginału

Ὅμοιον εἶναι τῇ ἄκρᾳ, ᾗ διηνεκῶς τὰ κύματα προσρήσσεται· ἡ δὲ ἕστηκε καὶ περὶ αὐτὴν κοιμίζεται τὰ φλεγμήναντα τοῦ ὕδατος.
Jeśli cierpisz z powodu czegoś zewnętrznego, nie ono cię trapi, lecz twój własny sąd o tym; ten sąd możesz teraz wymazać.

Marek Aureliusz · Rozmyślania · Księga VIII, ustęp 47

W języku oryginału

Εἰ μὲν διά τι τῶν ἐκτὸς λυπῇ, οὐκ ἐκεῖνό σοι ἐνοχλεῖ, ἀλλὰ τὸ σὸν περὶ αὐτοῦ κρῖμα, τοῦτο δὲ ἤδη ἐξαλεῖψαι ἐπὶ σοί ἐστιν.
A wierz mi, mój drogi: nie ma potężniejszych wojowników niż ci dwaj, cierpliwość i czas; oni wszystko zdziałają

Lew Tołstoj · Wojna i pokój · Księga X, rozdział 16, mówi Kutuzow

W języku oryginału

А верь, голубчик: нет сильнее тех двух воинов, терпение и время; те всё сделают
Ale i wy, panowie sędziowie, powinniście z ufnością patrzeć na śmierć i mieć w pamięci tę jedną prawdę: że dla dobrego człowieka nie ma żadnego zła ani za życia, ani po śmierci

Platon · Obrona Sokratesa · Stephanus 41c–d, mówi Sokrates

W języku oryginału

ἀλλὰ καὶ ὑμᾶς χρή, ὦ ἄνδρες δικασταί, εὐέλπιδας εἶναι πρὸς τὸν θάνατον, καὶ ἕν τι τοῦτο διανοεῖσθαι ἀληθές, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνδρὶ ἀγαθῷ κακὸν οὐδὲν οὔτε ζῶντι οὔτε τελευτήσαντι
Przede wszystkim nie okłamujcie samych siebie. Kto okłamuje samego siebie i słucha własnego kłamstwa, dochodzi do tego, że nie rozróżnia już żadnej prawdy ani w sobie, ani wokół siebie, a więc traci szacunek do siebie i do innych.

Fiodor Dostojewski · Bracia Karamazow · Księga II, rozdział 2, mówi ojciec Zosima

W języku oryginału

Главное, самому себе не лгите. Лгущий самому себе и собственную ложь свою слушающий до того доходит, что уж никакой правды ни в себе, ни кругом не различает, а стало быть, входит в неуважение и к себе и к другим.
Ale prawie myślę, że wszyscy jesteśmy upiorami, pastorze Manders. Nie tylko to, co odziedziczyliśmy po ojcu i matce, wraca w nas. To także wszelkie stare, obumarłe poglądy i wszelkiego rodzaju stara, obumarła wiara i tym podobne rzeczy.

Henrik Ibsen · Upiory · Akt II, mówi pani Alving

W języku oryginału

Men jeg tror næsten, vi er gengangere allesammen, pastor Manders. Det er ikke bare det, vi har arvet fra far og mor, som går igen i os. Det er alleslags gamle afdøde meninger og alskens gammel afdød tro og sligt noget.
Niech teraz zobaczą, jak wielka jest siła prawdy: to samo doświadczenie, które na pierwszy rzut oka zdawało się wskazywać jedno, lepiej rozważone upewnia nas o czymś przeciwnym.

Galileusz · Rozmowy i dowodzenia matematyczne o dwóch nowych umiejętnościach · Dzień trzeci, mówi Salviati

W języku oryginału

Veggano hora quanta sia la forza della verità, mentre l’istessa esperienza, che pareua nel primo aspetto mostrare vna cosa, meglio considerata ci assicura del contrario.
Dwie dusze mieszkają, ach! w mojej piersi, jedna chce oderwać się od drugiej;

Johann Wolfgang von Goethe · Faust. Część pierwsza · Przed bramą miasta, wersy 1112–1113, mówi Faust

W języku oryginału

Zwey Seelen wohnen, ach! in meiner Brust, Die eine will sich von der andern trennen;
Żałuję, że nie mogę wam powiedzieć niczego bardziej pocieszającego, bo miłość czynna w porównaniu z marzycielską jest rzeczą okrutną i przerażającą.

Fiodor Dostojewski · Bracia Karamazow · Księga II, rozdział 4, mówi ojciec Zosima

W języku oryginału

Жалею, что не могу сказать вам ничего отраднее, ибо любовь деятельная сравнительно с мечтательною есть дело жестокое и устрашающее.
Ojcowie i nauczyciele, myślę: «Czym jest piekło?» Rozumuję tak: «Cierpienie z tego, że nie można już więcej kochać».

Fiodor Dostojewski · Bracia Karamazow · Księga VI, rozdział 3, mówi ojciec Zosima

W języku oryginału

Отцы и учители, мыслю: «Что есть ад?» Рассуждаю так: «Страдание о том, что нельзя уже более любить».
Bez przyjaciół bowiem nikt nie wybrałby życia, choćby posiadał wszystkie inne dobra

Arystoteles · Etyka nikomachejska · Księga VIII, rozdział 1 (1155a)

W języku oryginału

ἄνευ γὰρ φίλων οὐδεὶς ἕλοιτʼ ἂν ζῆν, ἔχων τὰ λοιπὰ ἀγαθὰ πάντα
Gdybym złączył się z ustami kogoś zgodnego ze mną, jak trzcina powiedziałbym wszystko, co da się powiedzieć. Kto został rozłączony z kimś mówiącym jego językiem, ten oniemiał, choćby miał sto pieśni.

Jalal ad-Din Muhammad Rumi · Masnawi · Księga I, wersy 27–28

W języku oryginału

با لبِ دمسازِ خود گر جُفتمی همچو نَی من گفتنیها گفتمی هرک او از همزبانی شد جُدا بی زبان شد گرچه دارد صد نوا
Nie wolno więc ani odpłacać krzywdą za krzywdę, ani wyrządzać zła żadnemu człowiekowi, cokolwiek by się od niego doznało.

Platon · Kriton · Stephanus 49c, mówi Sokrates

W języku oryginału

οὔτε ἄρα ἀνταδικεῖν δεῖ οὔτε κακῶς ποιεῖν οὐδένα ἀνθρώπων, οὐδʼ ἂν ὁτιοῦν πάσχῃ ὑπʼ αὐτῶν.
Bo jedna jaskółka wiosny nie czyni, ani jeden dzień; tak samo ani jeden dzień, ani krótki czas nie czyni człowieka błogosławionym i szczęśliwym.

Arystoteles · Etyka nikomachejska · Księga I, rozdział 7 (1098a)

W języku oryginału

μία γὰρ χελιδὼν ἔαρ οὐ ποιεῖ, οὐδὲ μία ἡμέρα· οὕτω δὲ οὐδὲ μακάριον καὶ εὐδαίμονα μία ἡμέρα οὐδʼ ὀλίγος χρόνος.
Jak dobrze spędzony dzień daje radosny sen, tak dobrze wykorzystane życie daje radosną śmierć.

Leonardo da Vinci · Notatniki Leonarda da Vinci · Tom II, nr 1173

W języku oryginału

Sì come una giornata bene spesa dà lieto dormire, così una vita bene usata dà lieto morire.
Tak więc i czyniąc rzeczy sprawiedliwe, stajemy się sprawiedliwi, czyniąc umiarkowane — umiarkowani, a czyniąc mężne — mężni.

Arystoteles · Etyka nikomachejska · Księga II, rozdział 1 (1103a–b)

W języku oryginału

οὕτω δὴ καὶ τὰ μὲν δίκαια πράττοντες δίκαιοι γινόμεθα, τὰ δὲ σώφρονα σώφρονες, τὰ δʼ ἀνδρεῖα ἀνδρεῖοι.
Nie żyj tak, jakbyś miał żyć dziesięć tysięcy lat. Wisi nad tobą to, co nieuniknione; póki żyjesz, póki możesz, bądź dobry.

Marek Aureliusz · Rozmyślania · Księga IV, ustęp 17

W języku oryginału

Μὴ ὡς μύρια μέλλων ἔτη ζῆν. τὸ χρεὼν ἐπήρτηται· ἕως ζῇς, ἕως ἔξεστιν, ἀγαθὸς γενοῦ.
Jak żelazo rdzewieje bez użycia, a woda gnije i na mrozie zamarza, tak umysł bez ćwiczenia ulega zepsuciu.

Leonardo da Vinci · Notatniki Leonarda da Vinci · Tom II, nr 1177

W języku oryginału

Siccome il ferro s’arrugginisce sanza esercizio, e l’acqua si putrefà, e nel freddo s’agghiaccia; così l’ingegno, sanza esercizio, si guasta.
Człowiekowi potrzeba nie trzech arszynów ziemi, nie posiadłości, lecz całego globu ziemskiego, całej przyrody, gdzie mógłby swobodnie ujawnić wszystkie właściwości i osobliwości swego wolnego ducha.

Anton Czechow · Agrest · mówi Iwan Iwanowicz

W języku oryginału

Человеку нужно не три аршина земли, не усадьба, а весь земной шар, вся природа, где на просторе он мог бы проявить все свойства и особенности своего свободного духа.
Ale najgorszą cechą słabych republik jest niezdecydowanie, tak że wszystkie decyzje podejmują pod przymusem, a jeśli uda im się uczynić coś dobrego, czynią to z przymusu, a nie z własnej roztropności.

Niccolò di Bernardo dei Machiavelli · Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza · Księga I, rozdział 38

W języku oryginału

Ma la più cattiva parte che abbiano le Repubbliche deboli, è essere irresolute; in modochè tutt’i partiti che le pigliano, li pigliano per forza, e se viene loro fatto alcuno bene, lo fanno forzato e non per prudenza loro.
Ponieważ jednak wszystkie sprawy ludzkie są w ruchu i nie mogą pozostać niezmienne, muszą albo wznosić się, albo upadać; a do wielu rzeczy, do których nie skłania cię rozum, skłania cię konieczność;

Niccolò di Bernardo dei Machiavelli · Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza · Księga I, rozdział 6

W języku oryginału

Ma sendo tutte le cose degli uomini in moto, e non potendo stare salde, conviene che le saglino, o che le scendano; e a molte cose che la ragione non t’induce, t’induce la necessità;
Wierzę, że przede wszystkim jestem człowiekiem, ja, tak samo jak ty — albo przynajmniej, że powinnam spróbować nim zostać.

Henrik Ibsen · Dom lalki · Akt III, mówi Nora

W języku oryginału

Jeg tror, at jeg er først og fremst et menneske, jeg, ligesåvel som du, — eller ialfald, at jeg skal forsøge på at bli'e det.
Rzecz w tym, widzicie, że najsilniejszym człowiekiem na świecie jest ten, kto stoi najbardziej samotnie.

Henrik Ibsen · Wróg ludu · Akt V, mówi doktor Stockmann

W języku oryginału

Sagen er den, ser I, at den stærkeste mand i verden, det er han, som står mest alene.
Gurow myślał o tym, że w gruncie rzeczy, jeśli się zastanowić, wszystko na tym świecie jest piękne, wszystko prócz tego, co sami myślimy i robimy, gdy zapominamy o wyższych celach bytu, o swojej ludzkiej godności.

Anton Czechow · Dama z pieskiem · Część II

W języku oryginału

Гуров думал о том, как, в сущности, если вдуматься, всё прекрасно на этом свете, всё, кроме того, что мы сами мыслим и делаем, когда забываем о высших целях бытия, о своем человеческом достоинстве.
Bo Teodoros, drogi przyjacielu, zdaje się niezgorzej zgadywać twoją naturę. To właśnie jest w najwyższym stopniu uczucie filozofa: dziwić się; nie ma bowiem innego początku filozofii niż ten.

Platon · Teajtet · Stephanus 155d, mówi Sokrates

W języku oryginału

Θεόδωρος γάρ, ὦ φίλε, φαίνεται οὐ κακῶς τοπάζειν περὶ τῆς φύσεώς σου. μάλα γὰρ φιλοσόφου τοῦτο τὸ πάθος, τὸ θαυμάζειν· οὐ γὰρ ἄλλη ἀρχὴ φιλοσοφίας ἢ αὕτη
Ale niech Wasza Mość i nasz pan Simplicio zważą, jak prawdziwe wnioski, choć na pierwszy rzut oka wydają się nieprawdopodobne, wystarczy tylko trochę je wskazać, a zrzucają szaty, które je okrywały, i nagie, proste, radośnie ukazują swoje tajemnice.

Galileusz · Rozmowy i dowodzenia matematyczne o dwóch nowych umiejętnościach · Dzień pierwszy, mówi Salviati

W języku oryginału

Mà notino in grazia V. S. e’l Sig. Simpl. nostro, quanto le conclusioni vere benche nel primo aspetto sembrino improbabili, additate solamente qualche poco depongono le vesti, che le occultauano, e nude, e semplici fanno de’ lor segreti gioconda mostra.